ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
278
الطبقات الكبرى ( فارسي )
( 1 ) پدرش نقل مىكند كه مىگفته است * عمر را ديدم كه دست عباس را گرفت و او را بلند كرد و گفت : خدايا ما عموى پيامبرت را در پيشگاه تو شفيع قرار مىدهيم . واقدى از نافع بن ثابت ، از ابو الاسود ، از سليمان بن يسار نقل مىكند عمر بن خطاب در قحط سال رماده خطبه خواند و گفت : اى مردم از امور نفسانى خود و چيزهايى كه از ديگران پوشيده است از خداوند بترسيد كه من به شما و شما به من گرفتار شدهايم و نمىدانم آيا خشم الهى مخصوص من است يا مخصوص شما يا آنكه براى همه ، به هر حال بياييد خدا را بخوانيم تا دلهاى ما را اصلاح كند و بر ما رحم فرمايد و اين خشكسالى را از ما بردارد . گويد ، در آن روز عمر دستهاى خود را به آسمان برافراشته بود و دعا مىكرد و مردم هم دعا مىكردند و او و مردم مدتى گريستند و سپس از منبر فرود آمد . واقدى از هشام بن سعد ، از زيد بن اسلم ، از پدرش نقل مىكند كه مىگفته است شنيدم عمر مىگفت : اى مردم مىترسم خشم خداوند براى همهء ما باشد ، خداى خود را فراخوانيد و پوزش بخواهيد و به سوى او باز گرديد و خير و نكوكارى كنيد . واقدى از همين سلسله روات نقل مىكند كه اسلم مىگفته است در قحط سال رماده هيچ ابرى در آسمان نمىديديم و چون عمر با مردم دعا و نماز باران گزارد چند روزى گذشت ، سپس پارههاى ابر را در آسمان ديديم و عمر هر گاه از خانه بيرون مىآمد يا به خانه مىرفت ، تكبير مىگفت و مردم هم تكبير مىگفتند ، تا آنكه ابرى سياه از دريا برخاست و باران فرو باريد و به فرمان خدا تازگى و سرسبزى فرا رسيد . واقدى از عبد الله بن محمد بن عمر ، از ابو وجزه سعدى ، از پدرش نقل مىكند اعراب مىدانستند عمر كدام روز طلب باران خواهد كرد . گروهى اندك باقى مانده بودند و آنان هم همچون كركسهاى لاغر از لانههاى خود بيرون آمدند و به پيشگاه الهى تضرع و زارى كردند . واقدى از سعيد بن عطاء بن ابى مروان ، از پدرش ، از جدش نقل مىكند كه مىگفته است در قحط سال رماده همين كه باران آمد عمر را ديدم كه اعراب را از مدينه بيرون مىكرد و به آنان مىگفت : برويد برويد و به سرزمينهاى خود ملحق شويد . واقدى از خالد بن الياس ، از يحيى بن عبد الرحمن بن حاطب نقل مىكند عمر در قحط سال رماده جمع كردن زكات را به تأخير انداخت و كارگزاران زكات را گسيل نداشت و در سال بعد كه خداوند خشكسالى را رفع فرمود ، دستور داد بروند و دو برابر زكات